Yayın Etiği
Hakem Değerlendirmesi, Yayın Etiği ve Kötüye Kullanım
Hakem Değerlendirmesi
Makalelerin daha önce yayınlanmamış olması ve aynı anda başka bir yere gönderilmemiş olması koşuluyla başvuru kabul edilir; yazarlar, içeriği okuduğunu, onayladığını, tüm yazarların çıkar çatışmalarını beyan ettiğini, çalışmanın etik onaya uygun olduğunu ve uluslararası kabul görmüş etik standartlarda yürütüldüğünü kabul eder. Etik suistimalden şüphelenilmesi durumunda, Yayın Kurulu ilgili uluslararası yayın etiği kurallarına (COPE yönergelerine) uygun olarak hareket edecektir.
Derginin yayın politikaları, Bilim Konseyi Editörleri tarafından önerilen kurallarda belirtildiği gibi yürütülür ve Biyomedikal Dergilere Gönderilen Makaleler için Tekdüzen Gereklilikler: Biyomedikal Yayın için Yazma ve Düzenleme yönergelerinde yansıtılır. Buna göre yazarlar, gözden geçirenler ve editörlerin bu bildirimde yer alan etik davranışa ilişkin en iyi uygulama kılavuzlarına uymaları beklenmektedir.
Gönderilen yazılar çift-kör hakem değerlendirmesine tabi tutulur. Dergide yayımlanacak yazıların seçimine rehberlik eden bilim kurulu, derginin seçilmiş uzmanlarından ve gerekirse ilgili araştırma alanında ulusal ve uluslararası uzmanlardan seçilmiş uzmanlardan oluşur. Tüm araştırma makaleleri de bir istatistik editörü tarafından yorumlanır.
İnsan ve Hayvan Araştırmaları
Deneysel, klinik, ilaç ve insan çalışmaları için, etik kurul onayı ve çalışma protokolünün uluslararası anlaşmalara uygunluğuna dair bir beyan (World Medical Association of Helsinki “Ethical Principles for Medical Research Involving Human Subjects,” Ekim 2013) gereklidir. Deneysel hayvan çalışmalarında yazarlar, izlenen prosedürlerin hayvan haklarına uygun olduğunu (Laboratuvar Hayvanlarının Bakım ve Kullanım Kılavuzu) belirtmeli ve hayvan Etik Kurul Onayı almalıdır. Etik Kurul Onayı belgesi, makale ile birlikte Forbes Tıp Dergisi'ne gönderilmelidir.
Etik Kurul Onayı ile yukarıda belirtilen uluslararası kılavuzlara uyum ve hastanın aydınlatılmış onamının alındığına dair beyan “Materyal ve Yöntem” bölümünde belirtilmeli ve kullanılan veri/medyanın hastanın kimliğini ortaya çıkarabileceği durumlarda vaka raporları gerekmektedir. Yazarlar, kurumlar arasında çıkar çatışması beyanı, herhangi bir mali veya maddi desteğin kabulünün belirtilmesi makale gönderen yazarlar için zorunludur ve bu açıklama makalenin sonunda yer almalıdır. Hakemler, yazarlar veya kurumlar ile aralarında herhangi bir potansiyel çıkar çatışması varsa, bunu rapor etmelidir.
Dergimizin etik politikasına uygun olarak, 18 yaşın altındaki bireylerin tüm yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve reşit olmayanların haklarının korunması için, her iki ebeveyn veya yasal vasinin ya da belirlenmiş bir gözetmenin imzalarını içeren bir onay formu sağlamaları talep edilmektedir. Onay formu, bireyin dergimiz tarafından sunulan herhangi bir etkinliğe veya hizmete katılması için resmi bir anlaşma ve yetkilendirme olarak hizmet edecektir.
İntihal ve Etik Suistimal
Forbes Tıp Dergisi, tüm makaleleri yayınlanmadan önce "iThenticate" kullanarak intihal taramasına tabi tutar.
Yazarların aşağıda yazılanlar gibi her türlü intihal ve etik suistimalden kaçınmaları önemlidir:
İntihal: Başka bir yazarın yayınındaki bir içeriğin tamamını veya bir kısmını kaynak göstermeden yeniden yayınlamak.
Fabrikasyon (Uydurma): Var olmayan veri ve bulguları/sonuçları yayınlamak.
Çoğaltma: Bir makalenin farklı dillerde yeniden yayınlanmasını içeren başka bir yayından alınan verileri kullanmak.
Dilimleme (Salamizasyon): Bir çalışmanın sonuçlarını bölerek birden fazla yayın oluşturma.
Veri Manipülasyonu/Yanlışlığı: Yanlış bir izlenim vermek için araştırma verilerini manipüle etmek veya kasıtlı olarak çarpıtmak.
İntihal, fabrikasyon, çoğaltma, veri manipülasyonu ve dilimleme gibi etik olmayan uygulamaları ve yazarlık hediye etme, uygunsuz teşekkür ve COPE akış şemalarına uygun olmayan referanslar gibi uygulamalarla inceleme sürecini etkilemeye yönelik çabaları onaylamıyoruz.
Gönderilen yazılar ayrıca otomatik yazılım tarafından intihal ve yayın değerlendirmesine tabi tutulur. Yazarlar, çalışma sonuçlarını tamamen veya kısmen özet şeklinde yayınlayıp yayınlamadıklarını bildirmekle yükümlüdür.
A. YAYINCININ GÖREVLERİ:
Etik Olmayan Yayınlama Davranışının Ele Alınması
Yayıncı, iddia edilen veya kanıtlanmış bilimsel suistimal, hileli yayın veya intihal durumlarında, söz konusu makaleyi editörlerle yakın iş birliği içinde değiştirmek için tüm uygun önlemleri alacaktır. Bu, en ciddi durumda, etkilenen çalışmanın bir yanlışlık sonucu yayınlanmasını, ifşa edilmesini veya geri çekilmesini içerir. Yayıncı, editörlerle birlikte, araştırma suistimalinin meydana geldiği makalelerin yayınlanmasını tespit etmek ve önlemek için makul adımları atacak ve hiçbir koşulda bu tür kötüye kullanımın gerçekleşmesine teşvik etmeyecek veya bilerek izin vermeyecektir.
Editöryal Özerklik
Forbes Tıp Dergisi, herhangi birinin veya ticari ortakların etkisi olmaksızın editöryal kararların özerkliğini sağlamayı taahhüt eder.
Fikri Mülkiyet ve Telif Hakkı
Forbes Tıp Dergisi, dergide yayınlanan makalelerin mülkiyetini ve telif haklarını korur ve her makalenin yayınlanmış kaydını tutar. Dergi, yayınlanan her makalenin bütünlüğünü ve şeffaflığını sağlar.
Bilimsel Suistimal
Forbes Tıp Dergisi’nin yayıncısı, hileli yayın veya intihal ile ilgili gerekli tüm önlemleri almaktadır.
B. EDİTÖRLERİN GÖREVLERİ:
Yayın Kararı ve Sorumluluğu
Dergi editörü, dergideki her şeyi kontrol altında tutar, okuyucuların ve yazarların ihtiyaçlarını karşılamaya çalışır. Editör ayrıca dergiye gönderilen makalelerin hangilerinin yayınlanması gerektiğine karar vermekten ve hakaret, telif hakkı ihlali ve intihal ile ilgili yasal gerekliliklere tabi politikalar tarafından yönlendirilmekten sorumludur. Editör, yayın kararları verirken hakemlerle tartışabilir. Yayının içeriğinden ve genel kalitesinden editör sorumludur. Editör, adil ve uygun bir hakemlik süreci sağlamalıdır.
Nesnellik
Dergiye gönderilen makaleler her zaman önyargısız olarak değerlendirilir.
Gizlilik
Editör, gönderilen bir makaleyle ilgili herhangi bir bilgiyi, editör kadrosu, hakemler ve yayıncı dışında hiç kimseye açıklamamalıdır.
Çıkar Çatışmaları ve İfşa
Forbes Tıp Dergisi, yazarlar, hakemler ve editörler gibi taraflar arasında herhangi bir çıkar çatışmasına izin vermez. Gönderilen bir makaledeki yayınlanmamış materyaller, yazarın açık izni olmaksızın hiç kimse tarafından kullanılmamalıdır.
Yayımlanan Eserlerde Temel Hatalar
Yazarlar, yayınlanan çalışmada önemli hatalar veya yanlışlıklar tespit edilirse, derhal dergi editörlerini veya yayıncısını bilgilendirmek ve makaleyi düzeltmek veya geri çekmek üzere onlarla iletişim sağlamakla yükümlüdür. Editörler veya yayıncı, yayınlanan bir çalışmanın önemli bir hata veya yanlışlık içerdiğini üçüncü bir taraftan öğrenirse, yazarlar makaleyi derhal düzeltmeli, geri çekmeli veya dergi editörlerine makalenin doğruluğuna dair kanıt sağlamalıdır.
C. HAKEMLERİN GÖREVLERİ:
Değerlendirme
Hakemler, yazarların kökeni, cinsiyeti, cinsel yönelimi veya politik felsefesini gözetmeksizin yazıları değerlendirir. Hakemler ayrıca değerlendirme sırasında gönderilen yazılar için adil bir kör hakem incelemesi sağlar.
Gizlilik
Gönderilen makalelerle ilgili tüm bilgiler gizli tutulur. Hakemler, editör tarafından izin verilmedikçe başkalarıyla tartışılmamalıdır.
Çıkar Çatışmaları ve İfşa
Hakemlerin yazarlar, fon sağlayıcılar, editörler vb. taraflarla ilgili herhangi bir çıkar çatışması yoktur.
Editöre Katkı
Hakemler, editöre karar vermede ve makaleyi geliştirmede yardımcı olabilir.
Nesnellik
Daima objektif bir değerlendirme yapılır. Hakemler görüşlerini uygun destekleyici argümanlarla açıkça ifade eder.
Kaynakların Onaylanması
Hakemler, yazarların atıfta bulunmadığı ilgili yayınlanmış bir çalışmayı tanımlamalıdır. Hakemler ayrıca, makale ile kişisel bilgilerine sahip oldukları diğer yayınlanmış makaleler arasındaki önemli benzerlikleri veya örtüşmeleri editörün dikkatine sunarlar.
D. YAZARLARIN GÖREVLERİ:
Raporlama Standartları
Gönderilen bir makale orijinal olmalı ve yazarlar, makalenin daha önce herhangi bir dergide yayınlanmamış olmasını sağlamalıdır. Araştırmanın verileri makalede tam anlamıyla sunulmalıdır. Bir makale, başkalarının çalışmayı yeniden kopyalamasına izin vermek için gerekli ayrıntı ve referansları içermelidir.
Özgünlük
Çalışmalarını dergiye göndermek isteyen yazarlar, çalışmalarının tamamen özgün olduğundan emin olmalıdır. Literatürden alınan kelime ve cümleler uygun şekilde alıntılanmalıdır.
Çoklu Yayınlar
Yazarlar, aynı çalışmayı başka bir dergide yayınlanmak veya değerlendirilmek üzere göndermemiş olmalıdır. Aynı çalışmanın birden fazla dergiye aynı anda gönderilmesi kabul edilemez ve etik dışı bir davranış olarak nitelendirilir.
Kaynakların Belirtilmesi
Başkalarının çalışmalarının uygun bir şekilde alıntılanması gerekir. Yazarlar, çalışmayı belirlemede etkili olan yayınlara atıfta bulunmalıdır. Çalışmanın sürecini kapsayan tüm kaynaklar belirtilmelidir.
Makale Yazarlığı
Bir makalenin yazarlığı, çalışmaya kayda değer bir katkı yapmış olanlarla sınırlı olmalıdır. Başkaları araştırmaya katılmışsa, katkıda bulunanlar olarak listelenmelidir. Yazarlık aynı zamanda bir derginin editörü ile iletişim halinde olan bir sorumlu yazarı da içerir. Sorumlu yazar, tüm uygun ortak yazarların bir makaleye dahil edilmesini sağlamalıdır.
Çıkar Çatışmaları ve İfşa
Tüm finansal destek kaynakları açıklanmalıdır. Tüm yazarlar, çalışmalarını oluşturma sürecinde (varsa) çıkar çatışmasını ifşa etmelidir. Gönderilen bir çalışma için bireylerden veya kurumlardan alınan mali yardımlar veya diğer destekler, Forbes Tıp Dergisi Yayın Kurulu'na açıklanmalıdır. ICMJE Potansiyel Çıkar Çatışması Bildirim Formu, olası bir çıkar çatışmasını açıklamak için katkıda bulunan tüm yazarlar tarafından doldurulmalı ve gönderilmelidir. Derginin Yayın Kurulu, editörler, yazarlar veya hakemler arasında olası bir çıkar çatışması durumlarında COPE ve ICMJE yönergeleri kapsamında hareket eder.
Mali veya şahsi fayda sağlayan koşullar, bir çıkar çatışması doğurur. Bu durum, bilimsel sürecin ve yayınlanan makalelerin güvenilirliği, bilimsel çalışmaların planlanması, uygulanması, yazılması, değerlendirilmesi, düzenlenmesi ve yayınlanması sırasında çıkar çatışmalarının objektif olarak ele alınması ile doğrudan ilişkilidir.
Finansal ilişkiler en kolay tespit edilen çıkar çatışmalarıdır ve derginin, yazarların ve bilimin güvenilirliğini zedelemesi kaçınılmazdır. Bu çatışmalara bireysel ilişkiler, akademik rekabet veya entelektüel yaklaşımlar neden olabilir. Yazarlar, çalışmanın tüm verilerine ulaşmalarını veya makalelerini analiz etme, yorumlama, hazırlama ve yayınlama olanaklarını kısıtlayan kâr veya başka bir avantaj elde etme düşüncesiyle sponsorlarla anlaşmalardan mümkün olduğunca kaçınmalıdır. Editörler, çalışmaları değerlendirirken aralarında ilişki olabilecek kişileri bir araya getirmekten kaçınmalıdır. Makaleler hakkında nihai kararı verecek olan editörlerin, karar verecekleri konulardan hiçbiriyle kişisel, mesleki veya mali bağı olmamalıdır. Yazarlar, makalelerinin bağımsız bir değerlendirme süreci ile etik ilkeler çerçevesinde değerlendirilmesini sağlamak için olası çıkar çatışmalarını yayın kuruluna bildirmelidir.
Editörlerden birinin herhangi bir yazıda yazar olması durumunda editör, makale değerlendirme sürecinden çıkarılır. Herhangi bir çıkar çatışmasını önlemek için makale değerlendirme süreci çift kör olarak yapılmaktadır. Çift kör değerlendirme sürecinden dolayı Baş Editör dışında hiçbir yayın kurulu üyesine, uluslararası danışma kurulu üyesine veya hakemlere, makalenin yazarları veya yazarların kurumları hakkında bilgi verilmemektedir.
Yayın ekibimiz tüm bu durumları göz önünde bulundurarak değerlendirme sürecinin tarafsız bir şekilde yürütülmesi için özveriyle çalışmaktadır.
DANIŞMA KURULUNUN GÖREVLERİ
Danışma Kurulu, derginin editöryal politikalarını belirlemede ve sürdürmede yardımcı olur. Kurulun temel amacı, editöryal politikaların en yüksek bilimsel standartlarda uygulanmasına yardımcı olmaktır. Kurul üyeleri herhangi bir şekilde hakem değerlendirme sürecine katılmaz.
Yazarlar için Kontrol Listesi
Yazarlar için Kontrol Listesi
Başvuru sürecinde yazarlar gönderilerinin aşağıdaki listede bulunan tüm maddelere uygunluğunu kontrol etmelidirler, bu rehbere uymayan başvurular yazarlara geri gönderilecektir.
Gönderilen yazı daha önceden yayımlanmamış, ya da başka bir dergiye eşzamanlı değerlendirilmek üzere sunulmamış olmalıdır.
Gönderi dosyası Microsoft Word dokümanı dosyası biçiminde olmalıdır. Tablolar ve resim alt yazıları kaynaklardan sonra gelmelidir. Resimlerin kaliteli kopyaları ek dosya olarak gönderilmelidir.
Orijinal Araştırmalar için “Etik Kurul Onay Belgesi” nin örneği sisteme yüklenmelidir.
“Telif Hakkı Anlaşma Formu” imzalandıktan sonra sisteme yüklenmelidir.
Çalışmanın içinde yazar adı, kurum bilgisi, etik kuruluna dair teşekkür yazısı vb olmadığından emin olunuz. Çalışmanızın hakem değerlendirmesinde “blind review” ilkesince tarafsız bir şekilde ele alınabilmesi açısından bu önemlidir.
Çalışmanızın konu bakımından yeterli ve uygun bulunması durumunda intihal denetimine alınacağını unutmamalı ve çalışmayı hazırlarken intihal kapsamına girecek alıntılar yapmaktan kaçınmalısınız.
Makaleniz; tez, bildiri özeti, poster vb bir çalışmadan üretilmişse, bunu tarihini belirterek dip not olarak verdiğinizden emin olunuz.
Makaleniz yayınlandıktan sonra değişiklik yapılamamaktadır. Bu sebeple lütfen tarafınıza gelen son kontrol mailini dikkatle inceleyin ve revize etmeniz gereken kısımları dergi yayınlanmadan önce tarafımıza iletiniz.
Makale Hazırlama
Tıbbi Raporlama Kılavuzlarına Uyum
Forbes Journal of Medicine, uluslararası ölçekte kabul edilen tıbbi araştırma raporlama standartlarına kesin uyum gerektirir. Tüm başvuruların COPE, ICMJE ve EQUATOR Network ilkeleriyle uyumlu olması zorunludur. Bu standartları karşılamayan makaleler hakem değerlendirmesine alınmadan yazarlara iade edilir.
Yazarlar, çalışmanın türüne uygun raporlama kılavuzunu uygulamalı ve gönderim sırasında ilgili kontrol listesini/akış şemasını yüklemelidir:
• CONSORT: Randomize klinik çalışmalar
• STROBE: Gözlemsel tıbbi araştırmalar
• PRISMA: Sistematik derlemeler ve meta-analizler
• CARE: Klinik olgu sunumları
• STARD: Tanısal doğruluk çalışmaları
• TREND: Randomize olmayan tıbbi müdahale çalışmaları
• ARRIVE: Hayvan araştırmaları
• SPIRIT: Klinik çalışma protokolleri
• TRIPOD: Tahmin/ risk modeli geliştirme çalışmaları
• MOOSE: Gözlemsel çalışmaların meta-analizi
Yazarlar, kılavuz doğruluğu ve gerekliliklerin tamlığı için EQUATOR Network veritabanını (https://equator-network.org/) incelemelidir.
Editöryal kurul, makaleleri bu gerekliliklere uygunluk açısından değerlendirir. Eksik, hatalı veya kılavuzlarla uyumsuz başvurular reddedilebilir veya düzeltme için yazara geri gönderilebilir.
Bu yapı, dergi politikalarına uyum açısından güçlü bir şeffaflık sağlar ve yayın kalitesini doğrudan yükseltir.
Forbes Tıp Dergisi’nde daha önce başka bir yerde yayınlanmamış, hakem değerlendirmesinde olmayan ve Dergi Yayın Kurulu ve Danışma Kurulu tarafından değerlendirilerek uygun bulunan yazılar basılır. Yayınlanan yazı ve resimlerin tüm hakları dergiye aittir. Dergiden alıntı yapıldığı takdirde dergi kaynak olarak belirtilmelidir. Dergimiz Türkiye Atıf Dizininde indekslendiğinden makaleler hazırlanırken, dizinde yer alan diğer ulusal dergilerden atıf yapılması önerilmektedir (www.atifdizini.com).
Dil Politikası Güncellemesi:
Kasım 2025 itibarıyla dergimiz yalnızca İngilizce olarak hazırlanan makale başvurularını kabul edecektir. Türkçe dilinde gönderilen çalışmalar değerlendirmeye alınmayacaktır. 2026 yılından itibaren İngilizce, derginin resmi ve tek yayın dili olarak uygulanacaktır. Bu doğrultuda, gönderilen tüm makalelerin özet, ana metin, anahtar kelimeler, tablolar, şekiller ve ek materyaller dahil olmak üzere tamamının İngilizce hazırlanması zorunludur. Daha önce Türkçe özet, Türkçe anahtar kelime veya iki dilli gönderim gerekliliğine ilişkin tüm hükümler geçerliliğini yitirmiştir.
Buna bağlı olarak makalelerinizde yer alan anahtar kelimelerin, Türkiye Bilim Terimleri’nden (Türkiye Bilim Terimleri: MeSH (Medical Subject Headings) terimlerinin, Türkçe karşılıklarını içeren anahtar kelimeler dizinidir) seçilmesi gerekmektedir.
Derlemeler editör daveti ile kabul edilmektedir.
Araştırma makaleleri; Bu bölümde Tıp ve Sağlık Bilimleri alanında yapılan temel veya klinik araştırmalara ilişkin çalışmalar yer almaktadır. Bu makaleler randomize kontrollü çalışmalar, gözlemsel çalışmalar, tanımlayıcı çalışmalar, tanısal doğruluk çalışmaları, sistematik derlemeler ve meta-analizler, randomize olmayan davranışsal ve halk sağlığı müdahale denemeleri, deneysel hayvan denemeleri veya diğer herhangi bir klinik veya deneysel çalışmayı içerebilir. Bu tür yazılar 3500 sözcüğü geçmemeli ve etik kurallara uygun olarak kaleme alınmış olmalıdır. Araştırma makaleleri yazım düzeni şöyle olmalıdır: İngilizce Özet (en fazla 250 kelimeden oluşmalı), Giriş, Yöntem, Bulgular, Tartışma, Sonuç ve Kaynaklar
Clinical Trial Policy
Tıbbi müdahale ile tıbbi sonuç arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla bireyleri veya bir grup insanı prospektif olarak bir müdahaleye atayan, eş zamanlı karşılaştırma veya kontrol grupları içeren ya da içermeyen herhangi bir araştırma projesi olan tüm klinik deneyler, Uluslararası Tıp Dergileri Editörleri Komitesi (ICMJE) . Uluslararası Tıp Dergileri Editörleri Komitesi (ICMJE) tarafından kabul edilebilir bir kayıt sistemine kaydedilmelidir. Randomize kontrollü çalışmaların yazarları, CONSORT kılavuzlarına, uymalıdır ve hem bir CONSORT kontrol listesi (protokoller için SPIRIT rehberine) bakınız) hem de bir akış şemasısağlamalıdır. Lütfen akış şeması için www.consort-statement.org adresindeki MS Word şablonunu seçin ve bu şemayı figür olarak makaleye alıntı yapın veya yükleyin. Ayrıca, gönderilen makaleler, kayıt yapıldığının kanıtı olarak Özet'te özgün kayıt numarasını içermelidir. Klinik Deney Kayıt Numarası Politikası, dergimizde Eylül 2023 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanmıştır. Klinik deneylerle ilgili daha ayrıntılı talimatlar için aşağıdaki kılavuzdan yararlanabilirsiniz:
Klinik Deneyler İçin Kılavuz
Klinik deneyleri kaydetmek için aşağıdaki bağlantıyı ziyaret edebilirsiniz:
https://clinicaltrials.gov/
İlgili raporu sistemde kaydetmek ve izlenmesi gereken protokol hakkında daha fazla bilgi edinmek için lütfen aşağıdaki bağlantıyı inceleyin:
https://classic.clinicaltrials.gov/ct2/manage-recs/how-register
ICJME tarafından kabul edilen diğer kayıt siteleri şunlardır:
www.anzctr.org.au
www.ISRCTN.org
www.umin.ac.jp/ctr/index/htm
www.onderzoekmetmensen.nl/en
https://eudract.ema.europa.eu/
Kılavuzlar
Systematic Reviews and Meta-Analyses Guidelines
Observational Studies Guidelines
Derleme; Güncel ve gereksinime yönelik konularda, ulusal ve uluslararası literatür kullanılarak konu ile ilgili tartışmaların ve yazar/yazarların görüşlerinin ortaya konduğu çalışmalardır. Bu tür yazılar 5000 sözcüğü geçmemeli ve etik kurallara uygun olarak kaleme alınmış olmalıdır. Derleme yazım düzeni şöyle olmalıdır: İngilizce Özet (en fazla 250 kelimeden oluşmalı), Giriş, Konu ile ilgili başlıklar ve Kaynaklar
Olgu Sunumu; Nadir görülen, tanı, tedavi ve bakımda farklılık gösteren makalelerdir. Yeterli sayıda fotoğraflarla desteklenmiş olmalıdır. Bu tür yazılar 2000 sözcüğü geçmemeli ve etik kurallara uygun olarak kaleme alınmış olmalıdır. Olgu sunumu yazım düzeni şöyle olmalıdır: İngilizce Özet (en fazla 150 kelimeden oluşmalı), Giriş, Olgu Sunumu, Tartışma ve Kaynaklar
Editöre Mektup; Daha önce basılmış yazılarla ilgili görüş, katkı, eleştiriler ya da farklı bir konu üzerindeki deneyim ve düşünceler için editöre mektup yazılabilir. Bu tür yazılar 1000 sözcüğü geçmemeli ve etik kurallara uygun olarak kaleme alınmış olmalıdır. Kaynak sayısı 5 ile sınırlıdır.
Aşağıda, Forbes Tıp Dergisi tarafından makale türlerine özgü uygulanan kelime, tablo, şekil ve referans sınırları verilmiştir;
Makale türü | Öz | Kelime sınırı* | Yazara sınırı | Kaynaklar sınırı | Tablo/şekil |
Araştırma makalesi | 250 | 2000 to 3500 | Sınırlı değil | 40 | 5 |
Derleme | 250 | 2000 to 5000 | 3 | 50 | 3 |
Olgu sunumu | 150 | 500 to 2000 | 5 | 15 | 2 |
Editöre mektup | - | 250 to 1000 | 3 | 5 | - |
*Minimum ve maksimum kelime, tablo, şekil ve referans sınırları; özet, teşekkür, çıkar çatışması beyanı, referanslar ve tablolar hariçtir. | |||||
Dergiye gönderilen yazılar Microsoft Word programında, her sayfa yanında 2,5 cm boşluk bırakılarak, Times New Roman 12 punto yazı karakterinde ve 2 satır aralığında yazılmalıdır. Sayfa numaraları metnin başladığı sayfadan başlayarak sağ alt köşede belirtilmelidir. Araştırma makaleleri ve derleme 30, olgu sunumları 15 sayfayı geçmemelidir.
Yazılar; http://www.journalagent.com/forbes internet adresinden online olarak sisteme yüklenebilir. Sorumlu yazarın “Telif Hakkı Anlaşma Formu”nu doldurup, imzalayarak yazı ile göndermesi gerekmektedir.
Yazıda aşağıdaki bölümler bulunmalıdır.
Başlık sayfası: Makalenin başlığı (İngilizce), yazarların ad-soyadları, unvanları, çalıştıkları kurum ve adresleri, iletişimden sorumlu yazarın adı, telefonu, e-posta ve yazışma adresi belirtilmelidir. Başka yerde yayınlanmamış olduğu, bildiri olarak sunulmuş ise bilgisi, çalışmayı destekleyen herhangi bir birim varsa bu sayfaya yazılmalıdır. Bu bilgiler online sisteme girilir. Bu bilgiler ana metin dosyasının içine koyulmaz.
Özet ve anahtar kelimeler: İngilizce makaleler özet içermelidir. Özette kısaltma kullanılmamalıdır. İngilizce (Index Medicus MeSH'e uygun olarak seçilmiş) en fazla beş adet anahtar sözcük kullanılmalıdır. Bu bilgiler online sisteme girilir. Yüklenen ana metin dosyasının içine koyulmaz.
Ana metin: Araştırma yazılarında giriş, gereç ve yöntem, sonuçlar, tartışma ve kaynaklar bölümleri olmalıdır. Olgu sunumlarında giriş, olgu/olgular, tartışma ve kaynaklar bölümleri yer almalıdır. Tablolar ve resim alt yazıları kaynaklardan sonra gelmelidir. Bu bölümde yazar ve kurum adı belirten ifade bulunmamasına dikkat edilmelidir. Yazı daha önce bilimsel bir toplantıda sunulmuş ise toplantı adı, tarihi ve yeri belirtilerek bu bölümün sonunda ayrıca yazılmalıdır.
Kaynaklar: Kaynaklar Vancouver stiline uygun yazılmalıdır. Kaynakların doğruluğundan yazarlar sorumludur. Kaynak yazımında aşağıda belirtilen kurallara dikkat edilmelidir. Kaynaklar metinde kullanım sırasına göre numaralandırılmalı, numaraları metinde cümlenin sonunda veya yazar adı geçmişse isimden hemen sonra üst simge olarak belirtilmelidir. Örnek.1, Örnek.1,2, Örnek.2-5 Dergilerin adları Index Medicus'da kullanılan biçimde kısaltılmalıdır. Yazar sayısı 6 ve altında ise tüm yazarlar belirtilir. Yazar sayısı altıdan fazla ise, ilk üç isimden sonra “ve ark. (et al.)” yazılmalıdır.
ÖRNEKLER
Dergi:
Yazar sayısı 6 ve altında ise tüm yazarlar belirtilir.
Campbell MR, Fisher J, Anderson L, Kreppel E. Implementation of early exercise and progressive mobility: Steps to success. Crit Care Nurse. 2015;35:82-8.
Eğer yazar sayısı 6’dan fazla ise ilk üç yazar belirtilir.
Aiken LH, Sermeus W, Van den Heede K, et al. Patient safety, satisfaction, and quality of hospital care: Cross sectional surveys of nurses and patients in 12 countries in Europe and the United States. BMJ. 2012;344:e1717.
Pokorny ME, Koldjeski D, Swanson M. Skin care intervention for patients having cardiac surgery. Am J Crit Care. 2003;12:535-44. Available from:
http://ajcc.aacnjournals.org/content/12/6/535.full.pdf+html?sid=f587c6d5-92a3-4971-8367-f18cd1cd63f0
Dergi eki (Supplement):
Ahrens T. Severe sepsis management: Are we doing enough? Crit Care Nurse. 2003; 23(Suppl 5):2-15. Available from: http://ccn.aacnjournals.org/content/23/5/S2.full.pdf+html
Kitaplar:
Jarvis C. Physical Examination and Health Assessment. 3rd ed. Philadelphia: W.B. Saunders Company; 2000.
Editör bilgisi var ise:
Breedlove GK, Schorfheide AM. Adolescent pregnancy. 2nd ed. Wieczorek RR, editor. White Plains (NY): March of Dimes Education Services; 2001.
Kitap içi bölüm:
Finke LM. Teaching in nursing: the faculty role. In: Billing DM, Halstead JA, editors. Teaching in Nursing: A Guide for Faculty. 3rd ed. USA: Saunders & Elsevier; 2009. p. 3-17.
Çeviri kitap:
Ferry DR. ECG in Ten Days [On Günde Temel Elektrokardiyografi]. Kahraman M, translator. İstanbul: Ekbil A.Ş.; 2001.
Çeviri kitap bölümü:
Tolay E. Planlamanın temelleri. In: Robbins SP, Decenzo DA, Coulter M. editors. Yönetimin Esasları: Temel Kavramlar ve Uygulamalar. Öğüt A, translator. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık; 2013. p. 104-29.
Elektronik kitap:
Aminoff MJ, Greenberg DA, Simon RP. Clinical Neurology. 9th ed. New York: McGraw Hill Medical; 2015. Available from:
http://accessmedicine.mhmedical.com/book.aspx?bookID=1194
Elektronik rapor/doküman:
World Health Organization. World Alliance for Patient Safety Forward Programme 2008-2009. 1st ed. France; 2008. Available from:
http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/70460/1/WHO_IER_PSP_2008.04_eng.pdf
İzmir Halk Sağlığı Müdürlüğü. Sağlık Bakanlığı Yoğun Bakım Ünitelerinin Standartları. İzmir; 2007. Available from:
http://www.ihsm.gov.tr/indir/mevzuat/genelgeler/G_13082007_1.pdf
Tezler:
Bayram TY. Üniversitelerde örgütsel sessizlik [master’s thesis]. Bolu: Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü; 2010.
Borkowski MM. Infant sleep and feeding: a telephone survey of Hispanic Americans [dissertation]. Mount Pleasant (MI): Central Michigan University; 2002.Tablolar: Tablolar ana metin içinde kaynaklardan sonra gelmeli, makale içindeki geçiş sırasına göre Latin rakamlarıyla numaralandırılmalı, metinde parantez içinde gösterilmeli, kısa-öz bir başlık taşımalıdır. Tablo numarası ve başlığı tablonun üstünde, tablo açıklamaları ve kısaltmalar altta yer almalıdır.
Resimler ve şekiller: Metin içinde kullanım sıralarına göre Latin rakamlarıyla numaralandırılmalı ve metinde parantez içinde gösterilmelidir. Dijital kamera ile çekilmiş fotoğraflar en az 300 dpi çözünürlükte, 1280x960 piksel boyutunda çekilmiş, jpg veya tiff formatlarında kaydedilmiş olmalıdır. Her resim ve şekil ayrı bir belge olarak hazırlanmalı, gönderme formuna uygun olarak yazının ekleri olarak gönderilmelidir. Resim ve şekil alt yazıları: Alt yazılar ana metinde kaynaklardan sonra gelmeli, kısa ve öz bir şekilde yazılmalı, kullanılan boya/yöntem ve orijinal büyütme bildirilmelidir. Şekillerde kullanılan semboller ve harfler tanımlanmalıdır.
Etik Kurul Onayı, Çıkar Çatışması, Finansal Destek, Hasta Onamı ve Yazar Katkısı: Bu bölümler yazının sonunda, kaynaklardan önce yer almalıdır.
Teşekkür Bölümü: Bu bölüm yazının sonunda, kaynaklardan önce yer almalıdır.
Kaynakça, Gönderme ve Atıf Kontrolü
Bilimsel araştırmalar daha önce yapılmış olan çalışmaların üzerine geliştirilir. Yapılan çalışmalarda daha önce yapılmış çalışmalara belirli kurallar çerçevesinde gönderme ve atıf yapılarak kaynak gösterilir. Bilimsel çalışmalarda bilerek ya da bilmeyerek yapılan hatalar çalışmanın ve yayının güvenilirliğini zedelemektedir.
Forbes Tıp Dergisi yayın etiği kapsamında değerlendirme sonucu kabul edilen çalışmaların gönderme ve atıflarının doğru ve eksiksiz verilmesini zorunluluk olarak görmektedir. Bu kapsamda her çalışma kabul edildikten sonra yayın kurulunun uygun bulduğu bir firma tarafından kaynakça, gönderme ve atıf kontrolünden geçirilir. Gerçekleştirilen kontrolün maddi sorumluluğu yazar(lar)a aittir.
Kabul edilen çalışmaların kaynakça, gönderme ve atıf kontrolü İngilizce tam metin için aşağıdaki adımlarda yapılmaktadır:
Kaynakça Vancouver Kaynak Gösterme Kurallarında yer alan usul ve esaslara uygun olarak düzenlenir.
Kaynakçada yer alan her bir atıfa ait metin içi göndermelerin usul ve esaslara göre verilip verilmediği kontrol edilir, hatalı olanlar düzeltilir.
Metin içi göndermelerin atıfları kontrol edilir. Eksik olanlar yazarlardan talep edilir, hatalı olanlar düzeltilir.
İngilizce metin için İngilizce kaynak gösterme usul ve esasları dikkate alınır.
Mizanpaj ve Dizgi İşlemleri
Forbes Tıp Dergisi makalelerin şekilsel bütünlüğü, okunabilirliği ve standartlar gereği tek tip ve eksiksiz bir sayfa düzeni ile baskı biçimini zorunlu kılar. Bu bağlamda intihal denetimi ve kaynakça düzenlemesi tamamlanan çalışmaların sayfa düzeni ve dizgisi yayın kurulunun uygun bulduğu bir firma tarafından gerçekleştirilir.
DOI Numarasının Verilmesi
Digital Object Identifier (DOI) elektronik ortamda yayınlanan her çalışmanın tanımlanmasına ve erişilmesine olanak sağlayan benzersiz bir erişim numarasıdır. Forbes Tıp Dergisi'nde yayınlanan veya erken görünümdeki her çalışma için DOI numarası verilmesi zorunludur.
Kabul aşamasından sonra intihal denetimi, kaynakça kontrolü ve baskı hali hazırlanan çalışmalara yayın kurulu tarafından DOI numarası verilir.
Erken Baskı
Forbes Tıp Dergisi güncel ve özgün bilginin yayılmasını önemsemektedir. Bu kapsamda değerlendirme aşamasını tamamlayarak kabul edilen ve kabulden sonraki süreçleri tamamlanan çalışmalar elektronik olarak erken baskıda yayınlanır. Erken baskıda yayınlanan çalışmalar yayın kurulunun uygun bulduğu cilt ve sayıda sayfa sayısı verilerek yayınlanır ve erken baskıdan kaldırılır. Erken baskıdaki çalışmalar normal sayıda yayınlanacak son sürüm olmayabilir. Son yayınlanacak halinde çalışmaların üzerinde küçük düzenlemeler yapılabilir.
Dil Düzenlemesi
Forbes Tıp Dergisi’ne gönderilen çalışmaların tam metninin, 2026 yılı itibarıyla derginin tek yayın dili olan İngilizce dilinin kurallarına uygun olarak hazırlanması gerekmektedir. Çalışmalar yabancı kelimelerden arındırılmış temiz ve akıcı bir dille yazılmalıdır. Bu kapsamda çalışmaların değerlendirme için gönderilmeden önce redakte edilmiş olması yayın süreçlerinin daha sağlıklı bir şekilde sürdürülmesini sağlamaktadır.
Elsevier Dil Servisi, http://webshop.elsevier.com/languageservices/
Editage, http://www.editage.com/
Enago, http://www.enago.com/
Yazarlar Tarafından Uyulması Gereken Etik İlkeler
Dergimize yazı gönderen yazarlar; aşağıda belirtilen etik ilkelere kesinlikle uymak zorundadırlar.
1. “İnsan” öğesinin içinde bulunduğu tüm çalışmalarda “Helsinki Bildirgesi”, “İyi Klinik Uygulamalar Kılavuzu” ve “İyi Laboratuar Uygulamaları Kılavuzu”’nda belirtilen esaslara ve T.C. Sağlık Bakanlığı’nın ilgili yönetmeliklerine uygunluk ilkesini kabul eder.
2. İnsanlar üzerinde yapılan araştırmalarda, “Klinik Araştırmalar Etik Kurul”undan izin alınması ve ilgili belgenin dergiye gönderilmesi zorunludur.
3. Yazarlar, makalenin “Metod” bölümünde ilgili etik kuruldan ve çalışmaya katılmış insanlardan imzalı “Bilgilendirilmiş gönüllü olur” (informed consent) belgesini aldıklarını belirtmek zorundadır. Etik Kurul onayının bir kopyasının dergiye gönderilmemesi durumunda yazı yayınlanmayacaktır.
4. Olgu sunumlarında hastanın kimliğinin ortaya çıkmasına bakılmaksızın hastalardan veya gereği durumunda yasal temsilcisinden “Bilgilendirilmiş gönüllü olur” (informed consent) belgesi alınmalı ve makalenin olgu sunumu başlığı altında yazılı olarak ifade edilmelidir. Hastadan veya yasal temsilcisinden alınan “Bilgilendirilmiş gönüllü olur” belgesi dergiye yollanmalıdır.
5. Çıkar Çatışmaları: Yazarlar, makaleleriyle ilgili çıkar çatışmalarını (varsa) bildirmelidirler. Eğer makalede dolaylı veya dolaysız ticari bağlantı (istihdam edilme, doğrudan ödemeler, hisse senedine sahip olma, firma danışmanlığı, patent lisans ayarlamaları veya hizmet bedeli gibi) veya çalışma için maddi destek veren kurum mevcut ise yazarlar; kullanılan ticari ürün, ilaç, firma vb ile ticari hiçbir ilişkisinin olmadığını ve varsa nasıl bir ilişkisinin olduğunu, editöre sunum sayfasında ve ayrıca makalede kaynaklar bölümünden önce “Çıkar çatışması” başlığı altında bildirmek zorundadır.
6. Yazarlık Katkısı: Çok yazarlı makalelerde yazarların araştırmaya katkıları (fikir oluşturma, çalışma tasarımı, deneysel uygulamalar, istatistik, makalenin yazımı, vb) açıklanmalı ve imzalı olarak editöre (yayın hakkı devir formu kapsamı içinde) sunulmalıdır. Yazarlık katkısı bilgisi, kaynaklar bölümünden önce makalede bildirilmek zorundadır.
7. Maddi destek: Araştırma için alınmış finansal destek, bağış ve diğer bütün editöryal (istatistiksel analiz, İngilizce değerlendirme) ve/veya teknik yardım varsa açıkça makalenin kaynaklar bölümünden önce bildirilmek zorundadır. Ayrıca yazarlar aşağıda belirtilen alanlarda, varsa çalışmaya sponsorluk edenlerin rollerini beyan etmelidirler: (1) Çalışmanın tasarımı, (2) Veri toplanması, analizi ve sonuçların yorumlanması, (3) Raporun yazılması, (4) Yayın için gönderilmesine karar verilmesi.
8. Büyük Dil Modellerinin ve Üretken Yapay Zeka Araçlarının Kullanımı
"Yapay zeka araçları, gönderilen çalışmanın sorumluluğunu alamayacakları için yazar olarak kabul edilemez. Yasal varlık olmadıkları için çıkar çatışmalarının varlığını veya yokluğunu beyan edemez ve telif hakkı ile lisans anlaşmalarını yönetemezler. Bir makalenin yazımında, makaleye ait görsel veya grafik unsurların üretilmesinde ya da veri toplanması ve analizinde yapay zeka araçlarını kullanan yazarlar, hangi aracı ve bu aracın nasıl kullanıldığını şeffaf bir şekilde belirtmelidir. Yazarlar, yapay zeka aracı tarafından üretilen kısımlar da dahil olmak üzere, makalenin tüm içeriğinden tamamen sorumludur ve bu nedenle yayın etiği ihlali durumunda yükümlüdür.” COPE'in Yazar ve Yapay Zeka Araçlarıyla İlgili Tutum Bildirimi. Bildirime ilişkin ayrıntılı bilgilere https://publicationethics.org/cope-position-statements/ai-author adresinden erişilebilir.
COPE'in bildirimini gözden geçiren Forbes Tıp Dergisi editörleri, makalelerde, “Yapay Zeka ve Yapay Zeka Destekli Teknolojilerin Kullanımı ile İlgili Beyan” başlıklı bir bölüm eklenerek okuyuculara yapay zeka veya yapay zeka destekli araçların yazım sürecinde kullanılıp kullanılmadığının belirtilmesi gerektiğine karar vermiştir. Tüm yazarların çalışmalarının içeriğinden sorumlu oldukları unutulmamalıdır. Bu bildirim, yalnızca dilbilgisi, yazım denetimi veya kaynak kontrolü için kullanılan temel araçlar (Mendeley, EndNote, Zotero ve benzerleri) için geçerli değildir. Beyanda bulunmayı gerektirecek bir durum yoksa, bir açıklama eklenmesine gerek yoktur.
Yazarların beyanlarını hazırlarken şu formatı takip etmeleri önerilmektedir:
Bu çalışmanın hazırlanması sırasında yazar(lar) [KULLANILAN ARAÇ(ların) ADI] aracını/aracını [ARACIN/ARAÇLARIN NASIL KULLANILDIĞI VE ÇIKTILARIN GEÇERLİLİĞİNİN NASIL DEĞERLENDİRİLDİĞİ] amacıyla kullanmıştır. İçerik dikkatlice gözden geçirilip gerekli düzenlemeler yapıldıktan sonra yazar(lar) yayın içeriğinin sorumluluğunu tamamen üstlenmektedir. Yapay zeka aracı kullanımı, esas olarak çalışmanın [ÇALIŞMA İÇERİĞİ, VERİLERİ VEYA DESTEKLEYİCİ DOSYALAR ÜZERİNDE HANGİ YÖNLERİ ETKİLEDİĞİ] kısmında etkili olmuştur.
Örnek:
Bu çalışmanın hazırlanması sırasında yazar(lar), ilgili konu hakkındaki araştırma makalelerinin özetlerini üretmek amacıyla OpenAI'nin ChatGPT aracını kullanmıştır. Bu özetlerin doğruluğu ve ilgiliği, alan uzmanları tarafından manuel olarak yazılmış özetlerle karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Doğruluğu ve ilgiliği onaylanan özetler, makalenin literatür taraması bölümüne entegre edilmiştir. İçerik dikkatlice gözden geçirilip gerekli düzenlemeler yapıldıktan sonra yazar(lar) yayın içeriğinin sorumluluğunu tamamen üstlenmektedir. Bu yapay zeka aracı kullanımı, esas olarak literatür tarama sürecinin verimliliği ve toplanan araştırma bilgileri açısından çalışmanın kapsamlılığını etkilemiştir.
MAKALE KABUL ŞEMASI
Tüm yazılar, baş editör, editör, istatistik danışmanı ve en az iki hakem tarafından incelenir. Editörler, hakemlere yazıyı göndermeden önce yazım kurallarında bildirilen biçimsel kurallara uygunluğunu araştırır. Kör hakem uygulaması ile tüm yazılar değerlendirilmektedir. Yayınlar; derginin amacına uygunluk, doğruluk ve güncellik açısından incelenmektedir. Hakem değerlendirmesinden geçen yazılar intihal (aşırma) denetimine gönderilmektedir. İntihal rapor sonucuna göre süreç editörler tarafından takip edilmektedir.
Makale Gönderme ve Geri Çekme
Makale Gönderme: Dergimizde yayınlanması için makalelerini değerlendirmeye göndermek isteyen yazarlar www.journalagent.com/forbes adresinden dergi yönetim sistemimize giriş yaptıktan sonra sistemdeki adımları takip ederek çalışmalarını yükleyebilirler. Yükleme öncesinde yazarlar için kontrol listesi başlığındaki maddelere dikkat etmek çalışmanızın yayına alınma sürecini hızlandıracaktır.
Makale Geri Çekme: Yayın politikalarımız gereği, geri çekme işlemlerinde dergi editörüyle yazar işbirliği yapmak durumundadır.
Değerlendirme aşamasındaki çalışmasını geri çekme talebinde bulunmak isteyen yazar, gerekçesini içeren dilekçeyi, bütün yazarların onayı olduğunu belirten ıslak imzalı bir şekilde, elektronik ya da basılı olarak yayın kuruluna iletmelidir.
Yayın Kurulu gelen talebi inceler ve en geç on gün içerisinde yazara dönüş sağlar. Yayın kurulu tarafından yayın hakları makale gönderim aşamasında İzmir Buca Seyfi Demirsoy Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne devredilmiş çalışmanın geri çekme talebi onaylanmadıkça yazar çalışmasını başka bir dergiye değerlendirme için gönderemez.


